Wees voorbereid en blijf ondernemen!
Floreat Advies helpt u om uw organisatie zo in te richten dat aan deze gezichtspunten wordt voldaan en compliance geen losse verplichting is, maar een integraal onderdeel van uw bedrijfsvoering.
Hoe structureel is het werk binnen uw organisatie? Als de werkzaamheden langere tijd doorgaan en niet tijdelijk of incidenteel zijn, kan dat een aanwijzing zijn voor een dienstverband.
Kan de werker zelf bepalen hoe en wanneer het werk wordt uitgevoerd? Of zijn er instructies en verplichtingen vanuit uw organisatie? Hoe meer sturing en controle, hoe groter de kans dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Dit is het zogenaamde ‘inbeddingscriterium’. Hoe essentieel is het werk voor uw bedrijfsvoering? Als de werkzaamheden een structureel onderdeel van de organisatie zijn, kan dat wijzen op een gezagsverhouding. De Hoge Raad benadrukt dat dit geen doorslaggevend criterium is, maar het speelt wel mee in de totale beoordeling.
Moet de werker het werk zelf doen, of is vervanging toegestaan? In de Deliveroo-zaak was vervanging mogelijk, maar gebeurde dit nauwelijks en was er geen verdienmodel aan de kant van de werker. Dit gaf aan dat de vervangingsmogelijkheid in de praktijk weinig waarde had. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat het feit dat iemand zich mag laten vervangen niet per definitie betekent dat er géén sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Wordt het contract gesloten op basis van gelijkwaardigheid of is het een eenzijdig opgesteld document dat de opdrachtgever dicteert? Hoe vrij was de werker om over voorwaarden te onderhandelen? Dit speelt mee in de beoordeling.
Ontvangt de werker een vast loon of wordt er gewerkt met facturen en btw? Werknemers ontvangen salaris en vallen onder loonbelasting en sociale premies. Zelfstandigen sturen facturen en ontvangen een bedrag inclusief of exclusief btw. Toch is dit niet doorslaggevend, omdat schijnzelfstandigheid kan voorkomen.
Hoe verhoudt de beloning zich tot wat gangbaar is voor vergelijkbaar werk? Als een werker marktconform wordt betaald zonder onderhandelingsvrijheid, kan dit een indicatie zijn voor werknemerschap.
Draagt de werker een commercieel risico? Moet hij zelf investeren in materialen of opleidingen? Heeft hij de kans om winst te maken, maar ook het risico om verlies te lijden? Hoe meer risico een werker loopt, hoe meer dit wijst op zelfstandigheid.
De Hoge Raad heeft verduidelijkt dat ondernemerschap een belangrijke aanwijzing kan zijn dat iemand géén werknemer is. Daarbij wordt gekeken naar:
• (9a) Presentatie als ondernemer: heeft de werker een eigen merk, website of reputatie?
• (9b) Actieve acquisitie: zoekt de werker zelf klanten en onderhandelt hij over tarieven?
• (9c) Fiscale behandeling: wordt de werker door de Belastingdienst als ondernemer gezien?
• (9d) Aantal opdrachtgevers: werkt de werker voor meerdere opdrachtgevers of is er feitelijk sprake van exclusiviteit?
Als de werker op meerdere van deze punten als ondernemer handelt, kan dat een argument zijn tégen het bestaan van een arbeidsovereenkomst.
De manier waarop de afspraken op papier staan, is minder belangrijk dan hoe ze in de praktijk worden uitgevoerd. Een contract waarin staat dat iemand een zelfstandige is, betekent niet automatisch dat dit juridisch ook zo wordt gezien. De daadwerkelijke werkwijze en de verhouding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer wegen zwaarder.
De Belastingdienst kijkt holistisch naar al deze factoren. Er is geen vaste formule of checklist die bepaalt of iemand werknemer of zelfstandige is. Daarom is het belangrijk om kritisch te kijken naar de inrichting van uw organisatie en samenwerkingen.